Ախալքալաքի մունիցիպալիտետում արդեն երկրորդ շաբաթն է՝ հուլիսի 1-ից, գործում են ընտանի կենդանիների պահման և խնամքի նոր կանոնակարգեր։ Փաստաթուղթը կարգավորում է կենդանիների գրանցումը, նույնականացումը, խնամքը և պոպուլյացիայի վերահսկողությունը, ինչպես նաև սահմանում է դրանց տերերի պատասխանատվությունը և խախտումների համար պատասխանատվությունը։ Սակայն կենդանիների գրանցումը և անհրաժեշտ ընթացակարգերը դեռևս չեն գործարկվել։
Կանոնակարգերը Սակրեբուլոյի կողմից հաստատվել են հունիսի 24-ին և մշակվել են «Ընտանի կենդանիների մասին» Վրաստանի օրենքի համաձայն։ Դրանց իրականացման պատասխանատվությունը դրվել է Ախալքալաքի քաղաքապետարանի տնտեսական զարգացման և գույքի կառավարման ծառայության վրա։
«Դեռևս գրանցված կենդանիներ չկան։ Ես զանգ եմ ստացել Սննդի ազգային գործակալությունից։ Նրանք պետք է գան մեզ մոտ և բացատրեն, թե որտեղից պետք սկսել, և ինչ է պետք անել։ Միայն դրանից հետո կարող ենք սկսել գրանցումը։ Դեռևս պարզ չէ, թե երբ կժամանեն նրանք. ներկայումս նրանք աշխատում են տարբեր շրջաններում, ուստի ժամանումը հետաձգվել է։ Բնակիչները դեռ չեն կապվել մեզ հետ, և դա հասկանալի է, քանի որ գործընթացը բարդ է, իսկ մենք ինքներս դեռ չգիտենք, թե ինչ կերպ սկսել այն», — ասում է ծառայության պետ Մնացական Փամբուխչյանը։
Մինչդեռ, բնակիչներն արդեն հետաքրքրվում են, թե ինչպես և ում դիմել շների գրանցման համար՝ թե՛ որպես ընտանի կենդանիներ, թե՛ որպես խնամակալության տակ գտնվող։
Ախալքալաքի բնակչուհի Արփիկն առավոտից զբոսանքի է հանում իր մեծ, գեղեցիկ հասկիին։ Շունը առաջ է մղվում և սկսում է ոռնալ, երբ նրա տերը չափազանց երկար հետ է մնում՝ մեզ հետ խոսելիս։ Կողքով քայլում է մեկ այլ շուն՝ վնասված թաթով։ Ռազմիկը, ինչպես նրան անվանում են բազմաբնակարան շենքերից մեկի բնակիչները, մի անգամ մեքենայի տակ է ընկել և վնասել թաթը։ Վարորդը, որը հարվածել է անօթևան շանը, ինչպես հաճախ է պատահում, անտեսության է մատնել կենդանուն, իսկ նրան պատասխանատվության ենթարկելը հնարավոր չէր։ Բարեբախտաբար, շենքի բնակիչները կերակրում են Ռազմիկին և մեկ այլ թափառող շան, որը նույնպես ապաստան է գտել բակում։
«Մեր հասկին 12 տարեկան է, ունի անձնագիր և բոլոր պատվաստումները կատարված են։ Բայց մեր բազմաբնակարան շենքի բնակիչների խնամքի տակ կան ևս երկու թափառող շուն, որոնց բոլոր հարևանները կերակրում են։ Նրանք արդեն չիպավորված են։ Մեզ հետաքրքիր է, եթե մենք բոլորս միասին ենք հոգ տանում նրանց մասին, ապա ո՞վ պետք է գրանցի այս շներին։ Մեկ այլ հարց էլ կա, եթե կենդանին արդեն ունի անձնագիր, պե՞տք է լրացուցիչ գրանցում անցնի։ Մենք նաև կցանկանայինք իմանալ, թե որտեղ են գտնվում շների զբոսանքի վայրերը։ Այս պահին հատուկ զբոսահարթակներ չկան, իսկ եթե նրանք սկսեն մեզ տուգանել, ապա մենք չենք հասկանում, թե որտեղ է թույլատրվում, իսկ որտեղ՝ արգելվում մեր կենդանիներին զբոսանքի հանելը», — ասում է Ախալքալաքի բնակչուհի Արփիկը։
Նա դրական է գնահատում այն, որ մարդիկ պետք է օրենքով պատասխանատու լինեն իրենց կենդանիների համար, որպեսզի շատերը իրենց կենդանիներին փողոց չգցեն: Նա պատրաստ է լիովին պատասխանատվություն կրել իր շան համար, քանի որ կենդանին համարվում է ընտանիքի լիիրավ անդամ: Այնուամենայնիվ, նա նաև պատրաստակամություն է հայտնում պատասխանատվություն կրել բակում թափառող շների համար, գրանցել նրանց և կնքել փաստաթղթերը։
Հիշեցնենք, որ նոր կանոնակարգերի համաձայն՝ բոլոր ընտանի կենդանիները պետք է գրանցվեն միասնական տվյալների բազայում, ստանան նույնականացման համար և ունենան տեղեկություններ տիրոջ, պատվաստումների, ստերջացման և այլ անհրաժեշտ ընթացակարգերի մասին: Սեփականատերերը պարտավոր են պատշաճ խնամք ցուցաբերել իրենց կենդանիների նկատմամբ, հետևել զբոսանքի կանոններին, ժամանակին կատարել պատվաստումները, հայտնել անհետ կորած կամ անկած կենդանիների մասին և համապատասխանել պոպուլյացիայի վերահսկման պահանջներին:
Կանոնները նաև նախատեսում են անօթևան կենդանիների նկատմամբ մարդասիրական վերաբերմունքի միջոցառումներ՝ նրանց բռնելը, գրանցումը, պատվաստումը, ստերջացումը, անասնաբուժական օգնության ցուցաբերումը և տիրոջ որոնումները: Պահանջների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը կիրականացնի մունիցիպալիտետը:
Խախտումների դեպքում տուգանքներ են նախատեսվում՝ մոտավորապես 1500 լարի՝ կենդանուն չգրանցելու համար, մինչև 5000 լարի՝ ֆիզիկական անձանց համար և մինչև 10000 լարի՝ իրավաբանական անձանց համար՝ կենդանուն լքելու համար, և մոտավորապես 500 լարի՝ կենդանիների խնամքի կանոնակարգերը խախտելու համար: Կենդանիների նկատմամբ դաժան վերաբերմունքը և շների կռիվների կազմակերպումը նույնպես ենթարկվում են քրեական պատասխանատվության:
Իշխանությունները հայտարարում են, որ նոր միջոցառումները պետք է օգնեն լուծել անօթևան կենդանիների խնդիրն երկու տարվա ընթացքում: Այնուամենայնիվ, պատգամավորները կասկածներ են հայտնել համակարգի լիարժեք գործարկման պատրաստ լինելու վերաբերյալ՝ նշելով հստակ իրականացման մեխանիզմների բացակայությունը:
