Համաշխարհային բանկի խումբը անցկացնում է «Միջին միջանցք․ հաջորդ փուլը» տարածաշրջանային համաժողովը, որը մեկ հարկի տակ է համախմբել Վրաստանի, Հայաստանի, Ադրբեջանի, Ղազախստանի և Թուրքիայի կառավարությունների, մասնավոր հատվածի, միջազգային կազմակերպությունների և այլ շահագրգիռ կողմերի ներկայացուցիչներին՝ «Միջին միջանցքի» ամբողջական տնտեսական ներուժի իրացման հնարավորությունները քննարկելու նպատակով։

Համաժողովի շրջանակներում պաշտոնապես ներկայացվել է Համաշխարհային բանկի «Ինտեգրում․ համաշխարհային մակարդակի առևտրային լոգիստիկա Անդրկասպյան տրանսպորտային միջանցքի երկայնքով» զեկույցը։ Համաշխարհային բանկի խմբի տեղեկություններով՝ հրապարակումը համակողմանի գնահատում է «Միջին միջանցքի» առևտրային հոսքերի, ենթակառուցվածքների, լոգիստիկայի արդյունավետության և ոլորտային քաղաքականության ոլորտներում առկա խնդիրները, ինչպես նաև սահմանում է կառավարությունների և մասնավոր հատվածի շահագրգիռ ներկայացուցիչների առաջնահերթությունները։

Ինչպես նշվում է, նոր զեկույցն ընդլայնում է աշխարհագրական ընդգրկումը և այս անգամ ուսումնասիրում է «Միջին միջանցքի» մասնակից ինը երկրները՝ գնահատելով, թե ինչպես կարող են համակարգված ներդրումները, ոլորտային քաղաքականության բարեփոխումները և ինստիտուտների ամրապնդումը մինչև 2040 թվականը միջանցքը վերածել առավել մրցունակ, կայուն և առևտրի աճին միտված երթուղու։

Ըստ զեկույցի՝ «Միջին միջանցքը» ներուժ ունի դառնալու Ասիայի և Եվրոպայի միջև առևտրի, տնտեսական դիվերսիֆիկացման և տարածաշրջանային ինտեգրման շարժիչ ուժը, սակայն դրա հետագա հաջողությունը կախված կլինի ոչ միայն նոր ենթակառուցվածքների կառուցումից, այլև միջանցքի արդյունավետության բարձրացումից։

«Վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ առաջիկա 15 տարիների ընթացքում միջանցքի նկատմամբ պահանջարկը կարող է զգալիորեն աճել, եթե երկրները համագործակցեն ենթակառուցվածքներում ներդրումներ կատարելու և ծառայությունների ընդլայնման ուղղությամբ։ Չնայած արդեն իսկ իրականացվում են զգալի ներդրումներ, զարգացման հաջորդ փուլը կպահանջի զգալիորեն ավելի արագ և հուսալի ծառայություններ, առևտրի առավել արդյունավետ դյուրացում, թվայնացման զգալիորեն ավելի բարձր մակարդակ և անդրսահմանային համագործակցության խորացում։ Այս միջոցներն անհրաժեշտ են բարձրարժեք կոնտեյներային փոխադրումներ ներգրավելու, մատակարարման շղթաների կայունությունը բարձրացնելու և ողջ տարածաշրջանում տնտեսական նոր հնարավորություններ ստեղծելու համար։

«Միջին միջանցքի» տնտեսական ներուժն ամբողջությամբ իրացնելու համար զեկույցում նշվում է հետևյալ միջոցառումների իրականացման անհրաժեշտությունը․

. տրանսպորտային ինստիտուտների ամրապնդում, այդ թվում՝ երկաթուղիների, նավահանգիստների և փոխադրող օպերատորների կարողությունների ընդլայնում՝ կառավարման բարելավման, ֆինանսական կայունության բարձրացման և մասնավոր կապիտալի ներգրավման զգալի ակտիվացման միջոցով,

. անդրսահմանային ընթացակարգերի պարզեցում՝ տրանսպորտային, մաքսային տարանցիկ և առևտրային ընթացակարգերի դյուրացման և թվային լուծումների ներդրման արագացման միջոցով,

. միջանցքի ամբողջ երկայնքով թվայնացման մակարդակի բարձրացում՝ փոխգործունակ համակարգերի ներդրման միջոցով, որոնք կբարձրացնեն գործընթացների թափանցիկությունը,

. համակարգումը և տվյալների ոլորտում ծառայությունների մատուցման որակը՝ միաժամանակ պահպանելով ազգային ինքնիշխանությունը,
ինտեգրված երկաթուղային և ծովային փոխադրումների զարգացում՝ զգալիորեն ավելի արագ, հուսալի և առևտրային առումով գրավիչ տրանսպորտային լուծումներ ապահովելու համար,

. տարածաշրջանային համակարգման և մասնավոր հատվածի մասնակցության ամրապնդում՝ արդյունավետության գնահատման, ոլորտային քաղաքականության և պետական ու մասնավոր հատվածների փոխգործակցության միջոցով», – ասվում է զեկույցում։

Ըստ զեկույցի՝ Կասպից և Սև ծովերի միջև իր ռազմավարական դիրքի շնորհիվ Վրաստանն արդեն առաջատար դեր է կատարում Անդրկասպյան տրանսպորտային միջանցքում և կարևոր գործառույթ է ունենալու դրա ապագայի ձևավորման գործում։ Տարածաշրջանին վերաբերող զեկույցի եզրակացությունները մատնանշում են Վրաստանի՝ որպես կարևոր տրանսպորտային հանգույցի դերի ամրապնդման հստակ օրակարգ, որը ենթադրում է երկաթուղիներում, ավտոճանապարհներում, նավահանգիստներում և լոգիստիկայում նպատակային ներդրումների համադրություն՝ բեռնափոխադրումների արագացման, կանխատեսելիության բարձրացման, թվայնացման և սահմանների ու օպերատորների միջև համակարգման բարելավմանն ուղղված բարեփոխումների հետ։

Միևնույն ժամանակ, զեկույցի եզրակացություններն ընդգծում են Անդրկասպյան տրանսպորտային միջանցքի զարգացման հետ կապված Վրաստանի համար նախատեսվող զգալի տնտեսական օգուտները։ Կանխատեսման համաձայն՝ մինչև 2040 թվականը ակնկալվում է ՀՆԱ-ի 3,61% աճ, զբաղվածության՝ 0,79% աճ, ինչպես նաև ներմուծման և արտահանման ընդլայնում։ Սա վկայում է ավելի ինտեգրված և արդյունավետ միջանցքային ցանցից օգուտներ ստանալու տեսանկյունից Վրաստանի բարենպաստ դիրքի մասին։

Ըստ զեկույցի՝ «Միջին միջանցքի» զարգացման հաջորդ փուլը ենթադրում է ոչ միայն լրացուցիչ ենթակառուցվածքների կառուցում։ Խոսքն ամբողջ երթուղու՝ որպես ինտեգրված լոգիստիկ համակարգի գործարկման մասին է։ Վրաստանի համար դա նշանակում է իր ռազմավարական դիրքը երկարաժամկետ տնտեսական արժեքի վերածել հուսալի տրանսպորտային ծառայությունների, ուժեղ ինստիտուտների, թվային կապերի, մասնավոր ներդրումների և տարածաշրջանային խորացված համագործակցության միջոցով։