2026 թվականի ապրիլի դրությամբ Վրաստանի պետական արտաքին պարտքը գերազանցել է 9.2 միլիարդ դոլարը, ինչը տարեկան 183 միլիոն դոլարով ավելի է: Այս մասին վկայում են երկրի ֆինանսների նախարարության տվյալները։
Այս աճի հիմնական պատճառը կառավարության կողմից ճանապարհների, թունելների և այլ ենթակառուցվածքների կառուցման համար վերցված նոր վարկերն են։ Ամենամեծ նոր վարկերից մեկն Ասիական զարգացման բանկի (ԱԶԲ) հետ Բաթումի-Սարփի մայրուղու և թունելի կառուցման համար կնքված 360 միլիոն դոլարի համաձայնագիրն էր։
Վրաստանի պարտքի կառուցվածքը պարզեցնելու համար երկիրը հիմնականում պարտք է ոչ թե այլ երկրների, այլ միջազգային ֆինանսական հաստատությունների, ինչպիսիք են Համաշխարհային բանկը, ԱԶԲ-ն և Եվրոպական ներդրումային բանկը (ԵՆԲ)։ Այս հաստատությունները ֆինանսավորում են խոշոր նախագծեր, որոնց համար բյուջեն բավարար սեփական միջոցներ չունի։
ԱԶԲ-ն մնում է Վրաստանի խոշորագույն վարկատուն, որի նկատմամբ պարտքը գերազանցում է 2.5 միլիարդ դոլարը: Երկրորդ տեղում է Համաշխարհային բանկը, մոտավորապես 2.3 միլիարդ դոլարով: Հաջորդում են Եվրոպական ներդրումային բանկը՝ 1.2 միլիարդ դոլարով և Ֆրանսիան, որին Վրաստանը պարտք է 858 միլիոն դոլար ֆրանսիական զարգացման գործակալության՝ AFD-ի միջոցով:
Գերմանիան նույնպես հինգ խոշորագույն վարկատուների շարքում է՝ մոտավորապես 600 միլիոն դոլարով: Եվս կես միլիարդն եվրոբոնդերի տեսքով է՝ միջազգային ներդրողներից անմիջապես փոխառված գումարները՝ պարտատոմսերի թողարկման միջոցով:
Պարտքի առանձին մասը կապված է Արժույթի միջազգային հիմնադրամի հետ: Վրաստանի Ազգային բանկը ԱՄՀ-ին պարտք է մոտավորապես 295 միլիոն դոլար, մինչդեռ կառավարությունը՝ ևս 157 միլիոն դոլար:
Տնտեսագետները սովորաբար պարտքի աճը խնդիր են համարում միայն այն դեպքում, երբ երկիրը սկսում է վարկեր ծախսել ոչ թե զարգացման, այլ բյուջետային անցքերը լրացնելու վրա: Վրաստանի իշխանությունները պնդում են, որ ներկայիս վարկերն օգտագործվում են հատկապես ենթակառուցվածքների համար, հիմնականում՝ Արևելք-Արևմուտք միջազգային միջանցքի ճանապարհների, որոնք նախատեսված են երկրի տարանցիկ ներուժը մեծացնելու և տնտեսական աճն արագացնելու համար։
Միևնույն ժամանակ, աճող պարտքը տնտեսությունն ավելի զգայուն է դարձնում լարիի փոխարժեքի և համաշխարհային տոկոսադրույքների տատանումների նկատմամբ, քանի որ պարտավորությունների զգալի մասն արտահայտված է արտարժույթով։
