ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի, Ախալքալաք-Կարս երկաթուղու հայկական արտահանման և ներմուծման համար հնարավոր բացման մասին հայտարարությունից հետո, փորձագետները սկսեցին քննարկել Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղու նոր հեռանկարները։ Վրաստանի տրանսպորտային միջանցքի հետազոտական կենտրոնի տնօրեն Պաատա Ցագարեիշվիլին կարծում է, որ Հայաստանից լրացուցիչ բեռնափոխադրումները կարող են Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղին ավելի շահութաբեր դարձնել և ամրապնդել Վրաստանի դերը որպես տարանցիկ երկիր։
Մի քանի օր առաջ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սոցիալական ցանցերում հայտարարել էր, որ Ախալքալաք-Կարս երկաթուղին, ինչպես ադրբեջանական երկաթուղին, այժմ բաց է Հայաստանից արտահանման և երկիր ներմուծման համար։
Վրաստանի տրանսպորտային միջանցքի հետազոտական կենտրոնի տնօրեն Պաատա Ցագարեիշվիլին կարծում է, որ Բաքու-Թբիլիսի-Կարս (ԲԹԿ) երթուղու բացումը Հայաստանի համար ԲԹԿ երկաթուղին կապահովի նոր բեռնափոխադրումներով։ Նրա խոսքով, հայկական տարանցիկ բեռնափոխադրման ավելացմամբ ԲԹԿ-ն կդառնա ավելի շահութաբեր։
«Այն բանից հետո, երբ պարոն Փաշինյանը հայտարարեց, որ Բաքու-Թբիլիսի-Կարս հատվածի ապաշրջափակումը հնարավոր է, այն, ամենայն հավանականությամբ, կստեղծի նոր բեռնափոխադրումների հոսք, որը շուտով Հայաստանից Վրաստանի միջով, ԲԹԿ-ով կգնա դեպի Թուրքիա և հետ։ Այն շահավետ է վրացական տնտեսության համար։ Ես կարծում եմ, որ ԲԹԿ-ն կավելացվի 400,000-ից 500,000 տոննա բեռով։ Հատկապես, որ ԲԹԿ-ն ներկայումս չի գործում լիարժեք հզորությամբ։ Բացվելուց հետո կավելանան լրացուցիչ բեռնափոխադրումներ», — հայտարարում է Պաատա Ցագարեիշվիլին։
Միևնույն ժամանակ, Բաքու-Թբիլիսի-Կարս և Գյումրի-Կարս երկաթուղային գծերը դիտարկվում են որպես մրցակցային երթուղիներ։
Պետք է նշել, որ Գյումրի-Կարս երկաթուղային հաղորդակցությունը ներկայումս չի գործում։ Հայաստանի և Թուրքիայի միջև սահմանային հատվածը փակ է 1993 թվականից, բայց հարաբերությունների կարգավորման ֆոնին երկու կողմերը քննարկում են ենթակառուցվածքների վերականգնման հարցը։
2026 թվականի մայիսին Հայաստանի կառավարությունը հայտարարեց, Գյումրի-Ախուրիկ-Աքյաքա հատվածի՝ դեպի Թուրքական Կարս նահանգ, վերակառուցման ծրագրերի մասին։ Սակայն երթևեկության լիարժեք գործարկման համար դեռևս բացակայում է սահմանային երկաթուղու փոքր հատվածը։ Երթուղու աշխատանքի վերականգնումը դիտարկվում է որպես ավելի լայն տարածաշրջանային տրանսպորտային նախագծերի մաս։ Նիկոլ Փաշինյանի խոսքով, թուրքական կողմն արդեն սկսել է աշխատանքները, և երկաթուղին կբացվի։
«Այո, սա մրցակցային երթուղի է։ Եվ մենք խոսում ենք ոչ միայն Գյումրի-Կարս ուղղության մասին։ Թուրքական կողմը նաև կառուցում է նոր երկաթուղի դեպի Նախիջևան և ավելի խորը դեպի Թուրքիա՝ կրկնակի գծով, էլեկտրաֆիկացված։ Այսպիսով, մրցակցությունը մոտ ապագայում կլինի լարված։ Թուրքիան արդեն իսկ Հարավային Կովկասի երեք երկրների հետ իրականացնում է կոնկրետ տրանսպորտային նախագծեր։ Սակայն մրցակցության աճը դրականորեն կանդրադառնա տարածաշրջանի մրցունակության վրա», — հավելում է Պաատա Ցագարեիշվիլին։
