Փետրվարի 11-ի նիստում Վրաստանի Ազգային բանկի դրամավարկային քաղաքականության կոմիտեն որոշում է կայացրել վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը թողնել անփոփոխ՝ 8%-ի վրա։ Ազգային բանկը նշում է, որ չնայած հունվարին գնաճը նախորդ ամսվա համեմատ աճել է 0.8 տոկոսային կետով՝ կազմելով 4.8%, կարևոր է պահպանել վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը 8%-ի սահմաններում։
2026 թվականի հունվարի դրությամբ Վրաստանում գների ընդհանուր մակարդակը տարեկան կտրվածքով աճել է 4.8%-ով: Նպատակայինից բարձր գնաճը շարունակում է մեծապես պայմանավորված լինել սննդամթերքի գնաճով: Մի կողմից, միջազգային շուկաներում աճում են որոշակի ապրանքային խմբերի գները, որոնք մեծ կշիռ ունեն Վրաստանի սպառողական զամբյուղում, ինչը նաև արտացոլվում է ներքին շուկայում: Մյուս կողմից, արտաքին գործոնների հետ մեկտեղ, որոշ ապրանքների միանվագ գների ճշգրտումը և գյուղատնտեսական արտադրանքի գների անկայունությունը նույնպես աճող ազդեցություն ունեն գնաճի վրա: Միևնույն ժամանակ, հիմնական գնաճը, որն ընդհանուր գնաճից բացառում է սննդամթերքը, էներգակրիչները և ծխախոտը, մնում է նպատակային միջակայքում (2.1% հունվարին), ինչը վկայում է երկարաժամկետ գնաճային սպասումների կայունության մասին: Ծառայությունների ոլորտում գնաճը, որտեղ գների փոփոխությունները բնութագրվում են համեմատաբար կոշտությամբ, հունվարին փոքր-ինչ աճել է՝ հասնելով 3%-ի: Համապատասխանաբար, գների կոշտության ցուցանիշները ենթադրում են, որ գնաճային գործընթացները պակաս տարածված են: Այնուամենայնիվ, նախորդ ամսվա համեմատ, գների կոշտության չափավոր աճը մեծացնում է գնաճային սպասումների աճի ռիսկը: Այս ֆոնին, Ազգային բանկի թարմացված կենտրոնական սցենարում 2026 թվականի գնաճի կանխատեսումը փոքր-ինչ վերանայվել է դեպի վեր: Կենտրոնական սցենարի համաձայն՝ գնաճի ներկայիս դինամիկան մնում է ժամանակավոր և չի առաջացնում այսպես կոչված «երկրորդական» ազդեցություններ, ինչը նշանակում է, որ ճնշումը չի տարածվում այլ ապրանքների և ծառայությունների գների վրա: Համապատասխանաբար, մնացած բոլոր հավասար պայմաններում, ժամանակավոր գործոնների ազդեցության մեղմացմանը զուգընթաց, գնաճը 2026 թվականի երկրորդ եռամսյակից աստիճանաբար կմոտենա նպատակային ցուցանիշին՝ տարեկան միջինում կազմելով 3.7%:
Տնտեսական ակտիվությունն աստիճանաբար կվերադառնա իր երկարաժամկետ աճի տենդենցին՝ մեղմելով պահանջարկի ճնշումը գների վրա: Մասնավորապես, Ազգային բանկի թարմացված կենտրոնական սցենարի համաձայն, իրական ՀՆԱ-ի աճը 2026 թվականին կհասնի 5%-ի: Տնտեսական աճի նորմալացումը նույնպես կնպաստվի վարկային գործունեության հավասարակշռության պահպանմանը։
Հաշվի առնելով անորոշության բարձր մակարդակը, գնաճի բարձրացման ռիսկերը զգալի են, չնայած անկման ռիսկերը նույնպես մնում են: Հետևաբար, Դրամավարկային քաղաքականության կոմիտեն կենտրոնական սցենարի հետ մեկտեղ դիտարկել է ինչպես աճի, այնպես էլ անկման ռիսկերի սցենարները և իր որոշումը կայացնելիս հաշվի է առել տարբեր ուղղություններով ազդող ռիսկերը:
Եթե բարձր գնաճի սցենարն իրականանա, հիմքում ընկած գործընթացները կպահանջեն ավելի բարձր դրամավարկային քաղաքականության հետագիծ, քան կենտրոնական սցենարում։ Մասնավորապես, հունվարին նախորդ ամիսների համեմատ գների իներցիայի չափավոր աճը մեծացնում է երկարաժամկետ գնաճային սպասումների աճի ռիսկը։ Միևնույն ժամանակ, բարձր արտադրողականությամբ ոլորտներում աճի կարգավորման ֆոնին իրական տնտեսական ակտիվության բարձր մակարդակի պահպանումը լրացուցիչ ճնշում կգործադրի գնաճի վրա։ Ավելին, այս սցենարի դեպքում, եթե համաշխարհային աշխարհաքաղաքական իրավիճակը վատթարանա, հնարավոր է, որ միջազգային ապրանքային շուկաներում գները ավելի բարձրանան, քան կանխատեսվում էր, ինչը կարտացոլվի ներքին շուկայում։
Մյուս կողմից, Դրամավարկային քաղաքականության կոմիտեի կողմից քննարկված ցածր գնաճի սցենարում նախատեսված ռիսկերի իրականացումը ենթադրում է դրամավարկային քաղաքականության տոկոսադրույքի ավելի արագ անկում՝ համեմատած կենտրոնական սցենարի հետ։ Մասնավորապես, բարձր արտադրողականություն ունեցող ոլորտներում կայուն բարձր աճը կարող է արագացնել պոտենցիալ տնտեսական աճը։ Այս սցենարում առաջարկի ուժեղացումը կգործի որպես դեֆլյացիոն ուժ, և գնաճը կհամընկնի նպատակային ցուցանիշի հետ ավելի արագ, քան կենտրոնական սցենարում։ Միևնույն ժամանակ, ներքին աշխատաշուկայի ներկայիս միտումները նվազող ճնշում են գործադրում գների վրա՝ ամրապնդելով ցածր գնաճի սցենարի հեռանկարը։ Արտաքին գործոնների շարքում դոլարի երկարատև թուլությունը, զուգորդված միջազգային շուկաներում նավթի գների նվազման միտման հետ, նվազող ճնշում կգործադրի ընդհանուր գնաճի վրա։
Մակրոտնտեսական վերլուծության և վերոնշյալ սցենարների քննարկման հիման վրա՝ Ազգային բանկն օպտիմալ է համարել պահպանել չափավոր խիստ դրամավարկային քաղաքականությունը և դրամավարկային քաղաքականության տոկոսադրույքը թողել է անփոփոխ՝ 8 տոկոսի մակարդակին։ Դրամավարկային քաղաքականության տոկոսադրույքի հետագա ցանկացած փոփոխություն կախված կլինի թարմացված տվյալներից և ռիսկերի իրականացումից։ Կենտրոնական սցենարի համաձայն՝ Ազգային բանկը կվերսկսի դրամավարկային քաղաքականության կարգավորումը միայն այն բանից հետո, երբ ներկայիս միանվագ գործոնները մեղմանան, և գնաճը մոտենա նպատակային մակարդակին։ Սակայն, եթե տարբեր միանվագ գործոնների ազդեցության պատճառով գնաճը մնա նպատակային մակարդակից բարձր, Ազգային բանկը պատրաստ է պահպանել ներկայիս սահմանափակող քաղաքականությունը սպասվածից ավելի երկար և, անհրաժեշտության դեպքում, այն էլ ավելի խստացնել։
Վրաստանի Ազգային բանկը կօգտագործի բոլոր հասանելի գործիքները՝ գների կայունությունը պահպանելու համար, ինչը նշանակում է, որ միջնաժամկետ հեռանկարում գների ընդհանուր աճը կկազմի մոտ 3 տոկոս», — ասվում է Ազգային բանկի հայտարարության մեջ։
ՎԱԲ-ի հաջորդ նիստը կկայանա մարտի 25-ին։
