2026 թվականի հուլիսի 1-ից Եվրոպական Միությունում որոշակի ծխային համեմունքների օգտագործումը կարգելվի սննդամթերքի մեծ մասում: Սահմանափակումը վերաբերում է այնպիսի ապրանքների, ինչպիսիք են կարտոֆիլի ֆրին, խոզապուխտի տարբեր տեսակները, բարբեքյուի և գրիլի սոուսները, պատրաստի ապուրներն ու ուտեստները, որոշակի բանջարեղենային/վերամշակված արտադրանք և այլն:

ԵՄ որոշումը հիմնված էր EFSA-ի գնահատման վրա, որ թույլատրված համեմունքների անվտանգության համար գենոտոքսիկության, այսինքն՝ ԴՆԹ-ի վնասման ռիսկը չի կարող բացառվել։

Խոսքը գնում է ծխային համեմունքների մասին, որոնք օգտագործվում են սննդամթերքին ծխային համ հաղորդելու համար: (Հղման համար՝ հեղուկ ծուխը փայտի ծխի բնական խտանյութ է (ջրային լուծույթ), որն օգտագործվում է սննդամթերքին ծխային բույր և համ հաղորդելու համար՝ առանց ավանդական տաք կամ սառը ծխեցման գործընթացի):

Հայտնի է դարձել նաև այն, որ 2026 թվականի մայիսին sciencedirect.com կայքում հրապարակվել է մի ուսումնասիրություն, որն ուսումնասիրել է 31 տեսակի առևտրային չիպսեր՝ 18 եգիպտացորենի չիպս և 13 կարտոֆիլի չիպս՝ և չափել է 16 տեսակի պոլիցիկլիկ արոմատիկ ածխաջրածինների (ՊԱԱ) պարունակությունը: Այս նյութերը կարող են առաջանալ, երբ սնունդը մշակվում է բարձր ջերմաստիճաններում:

Ուսումնասիրությունը պարզել է, որ կարտոֆիլի չիպսերում պոլիցիկլիկ արոմատիկ ածխաջրածինների (ՊԱԱ) միջին մակարդակն ավելի բարձր է, քան եգիպտացորենի արտադրանքում: Այնուամենայնիվ, հեղինակները եզրակացրել են, որ նորմալ/ցածրից մինչև միջին չափավոր օգտագործման դեպքում առողջության համար էական ռիսկեր չեն հայտնաբերվել:

Ռիսկի ինդեքսը խնդրահարույց գոտի մտավ շատ բարձր սպառման դեպքում՝ օրական մոտ 100 գրամ։