Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Կոբախիձեն բաց նամակ է հղել եվրոպական կառույցների ղեկավարներին՝ Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենին, Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիո Կոշտային և Եվրախորհրդարանի նախագահ Ռոբերտա Մեցոլային։ Ձեզ ենք ներկայացնում Վրաստանի վարչապետի բաց նամակը՝ ամբողջությամբ և անփոփոխ։
«Ինչպես գիտեք, Վրաստանը եվրոպական արժեքների վրա հիմնված երկիր է, երկիր, որտեղ մարդկային արժանապատվությունը, մարդասիրությունը, ազատությունը և ազգային ինքնությունը հռչակված սկզբունքներ չեն, այլ դարերի ընթացքում ձևավորված արժեքներ, որոնք միս ու արյուն են։
Պատմականորեն, մշակութային առումով և արժեքների առումով Վրաստանը եվրոպական տարածքի մաս է կազմում, և միևնույն ժամանակ՝ Եվրամիության անդամակցության թեկնածու երկիր, որը ձգտում է եվրոպական ընտանիքի լիիրավ անդամակցության։ Ցավոք, Վրաստանի նկատմամբ եվրոպական բյուրոկրատիայի կողմից միակողմանիորեն, Ձեր նախաձեռնությամբ, մեր երկրի հետ քաղաքական երկխոսությունը դադարեցվեց, որից հետո մեր կողմից առաջարկված քննարկման և համագործակցության ձևաչափերը բազմիցս մերժվեցին։ Հաշվի առնելով այս իրավիճակը՝ մենք ստիպված ենք հրապարակայնորեն դիմել Ձեզ բաց նամակով։
Մենք բազմիցս նշել ենք, որ Վրաստանի՝ Եվրամիությանը միանալու ձգտումը պայմանավորված չէ ֆորմալ ինտեգրման ցանկությամբ։ Մեր ժողովրդի համար Եվրոպան, առաջին հերթին, արժեքների տարածք է, մեր նախնիների քաղաքակրթական ընտրություն, որը հիմնված է քրիստոնեական բարոյականության, ազատության, հավասարության, մարդու իրավունքների հարգանքի և ժողովրդավարական սկզբունքներ։
Մեզ համար Եվրամիությունը ընդհանուր, եվրոպական քաղաքակրթական տարածք է, միություն, որը չի պատկանում որևէ կոնկրետ քաղաքական գործչի, եվրոպացի առաջնորդի կամ եվրոպացի բյուրոկրատի, այլ պատկանում է եվրոպացի ժողովրդին, այդ թվում՝ վրաց ժողովրդին։
Այս ֆոնի վրա, որպես եվրոպական քաղաքակրթության մաս և ԵՄ անդամակցության թեկնածու երկիր, մենք հարցեր ունենք Եվրոպայի սրտում՝ Դանիայի մայրաքաղաք Կոպենհագենում տեղի ունեցած անհանգստացնող իրադարձությունների վերաբերյալ, որոնք, մեր կարծիքով, որևէ կապ չունեն Եվրոպայի կամ եվրոպական արժեքների հետ։
Տիկին Ուրսուլա, պարոն Անտոնիո, տիկին Ռոբերտա, մենք կցանկանայինք հարցնել ձեզ՝ որպես Եվրամիության բարձրագույն ինստիտուտների ներկայացուցիչներ, ինչպե՞ս եք գնահատում Դանիայի մայրաքաղաք Կոպենհագենում տեղի ունեցած բռնությունը։ Ի՞նչ պատահեց, երբ խաղաղ ցուցարարներին նախ մահակներով ծեծեցին, ապա նրանց դեմ շներ օգտագործեցին։
Ոստիկանության կողմից խաղաղ ցուցարարներին դաժանորեն ծեծելու սարսափելի կադրերը միջազգային հանրությանը հստակ ցույց տվեցին անհանգստացնող իրականությունը. մինչդեռ տարիներ շարունակ Եվրոպան համարվում էր ժողովրդավարության, մարդու իրավունքների, խոսքի և արտահայտման ազատության, ինչպես նաև այլ հիմնարար արժեքների պաշտպանության չափանիշ, այսօր հակառակ միտումն ավելի ու ավելի ակնհայտ է դառնում։ Ստեղծված իրավիճակը վտանգ է ներկայացնում, որ Եվրոպան կարող է դառնալ չափանիշ ոչ թե այս արժեքների պաշտպանության, այլ դրանց անտեսման և կոպիտ խախտման համար։
Վրաստանի համար, ինչպես ժողովրդավարական արժեքներին հավատարիմ ցանկացած երկրի համար, թե՛ Կոպենհագենում տեսած բռնությունը, թե՛ այն փաստը, որ Եվրամիությունն այլևս չի պաշտպանում այն հիմնարար սկզբունքները, որոնց վրա այն հիմնադրվել է, կտրականապես անընդունելի են։
Հաշվի առնելով այս ամենը, բնականաբար, ձեզ համար հարցեր են առաջանում. Հարցերի թվում են՝ արդյոք նման բռնի գործողությունները համապատասխանում են ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների չափանիշներին, որոնց նկատմամբ Եվրամիությունը մշտապես շեշտում է իր հանձնառությունը, և որոնց ձգտում են աշխարհի երկրները։
Որպես Եվրամիության բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, որտե՞ղ եք կարծում, որ ժողովրդավարական անկման, տնտեսական լճացման, միգրացիոն ճգնաժամի, պատմական հիշողության քայքայման, ազգային և սեռական ինքնության թուլացման և հանրային ինքնության քայքայման հետ կապված գործընթացները տանում են Եվրոպային: Ինչպե՞ս է Եվրոպան, որը համարվում էր զարգացման, ազատության և ժողովրդավարության օրինակ ամբողջ աշխարհի համար, հայտնվել այդքան խորը արմատներ ունեցող ճգնաժամի մեջ, և, ընդհանուր առմամբ, որտե՞ղ է այս ուղին տանում Եվրամիությանը։
Ցավալի և մտահոգիչ փաստ է, որ այսօր Եվրամիությունը հաճախ անտեսում է հասարակության բնական, մշակութային և պատմական հիմքերը: Կա զգացողություն, որ եվրոպական տարածքը աստիճանաբար հեռանում է այն սկզբունքներից, որոնք այն դարձրել են ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների խորհրդանիշ աշխարհում։
Վրաստանը՝ եվրոպական, ԵՄ թեկնածու երկիր, ձեզանից ակնկալում է հստակ պատասխան. Ո՞րն է ԵՄ ծրագիրը, ի՞նչ ուղղությամբ են զարգանում իրադարձությունները միության ներսում, և ո՞րն է լինելու այս անհանգստացնող գործընթացների վերջնական արդյունքը, գործընթացներ, որոնց մասին խոսում ենք ոչ միայն մենք, այլև եվրոպական այլ երկրների բնակչությունն ու քաղաքական առաջնորդները հրապարակավ խոսում են», – նշվում է բաց նամակում։
