Վրաստանի ամենահին և հեղինակավոր իրավապաշտպան կազմակերպություններից մեկը՝ Վրաստանի Երիտասարդ իրավաբանների ասոցիացիան, հայտարարել է, որ անցնում է ճգնաժամային աշխատանքային ռեժիմի։ Այսուհետ կազմակերպությունը իրավաբանական օգնություն կտրամադրի միայն ռազմավարական դատական գործերի շրջանակում։

Կազմակերպության հայտարարության համաձայն,  նման որոշման պատճառը վերջին երկու տարիներին խորհրդարանի կողմից ընդունված սահմանափակող օրենքներն են։ Իրավապաշտպանների կարծիքով,  այդ փոփոխությունները զգալիորեն նեղացրել են քաղաքացիական հասարակության գործունեության դաշտը և անմիջականորեն ազդել կազմակերպության աշխատանքի վրա։

«Այսօր քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունները գործում են անկախ Վրաստանի պատմության ընթացքում ամենաբարդ պայմաններից մեկում։ 2024 թվականից ընդունված և քաղաքացիական հասարակության գործունեությունը սահմանափակելու և/կամ ամբողջությամբ վերացնելու նպատակ ունեցող հակասահմանադրական օրենսդրական փոփոխությունները լրջորեն դժվարացրել են մեր գործունեությունը», — նշվում է հայտարարությունում։

Վրաստանի Երիտասարդ իրավաբանների ասոցիացիան հիմնադրվել է 1994 թվականին։ ՀԿ-ի հիմնական նպատակը իշխանության բոլոր ճյուղերի գործունեության մոնիթորինգը և վերահսկումն է, ինչպես նաև մարդու իրավունքների ոլորտում ստանդարտների պահպանման ապահովումը։ Կազմակերպության գործունեության ուղղություններից մեկը միջազգային պաշտպանությունն է և հաշվետվությունների պատրաստումը ՄԱԿ-ի, Եվրոպական միություն-ի և Եվրոպայի խորհրդի համար։

Այժմ կազմակերպությունը ստիպված է կրճատել իր գործունեության զգալի մասը։ Հայտարարությունում ընդգծվում է, որ «ռեպրեսիվ միջավայրը» ստիպել է ոչ միայն իրենց, այլ նաև բազմաթիվ այլ քաղաքացիական կազմակերպությունների ամբողջությամբ դադարեցնել կամ կտրուկ սահմանափակել իրենց գործունեությունը։ Բացի այդ, քրեական հետապնդման իրական վտանգը մշտական ճնշում է ստեղծում նրանց աշխատանքի վրա։

Ասոցիացիան արդեն ստիպված է եղել սահմանափակել մի շարք կարևոր ուղղություններ, այդ թվում՝ ծրագրերը, որոնց միջոցով քաղաքացիներին տրամադրվում էր անվճար իրավաբանական օգնություն։

«Վրաստանի Երիտասարդ իրավաբանների ասոցիացիան ավելի քան 31 տարի ծառայում է երկրի սահմանադրական շահերին, պաշտպանելով մարդու իրավունքները և օրենքի գերակայությունը։ Հիմնադրման պահից կազմակերպության իրավապաշտպանները տրամադրել են ավելի քան 1,3 միլիոն անվճար իրավաբանական խորհրդատվություն և ծառայություն», — նշվում է հայտարարությունում։

Անվճար իրավաբանական օգնությունը տրամադրվում էր Վրաստանի ինը քաղաքներում՝ Թբիլիսի, Քութաիսի, Բաթումի, Օզուրգեթի, Զուգդիդի, Գորի, Դուշեթի, Ռուսթավի և Թելավի։ Այս աջակցությամբ հազարավոր քաղաքացիներ կարողացել են արդյունավետորեն պաշտպանել իրենց իրավունքները ինչպես երկրի ներսում, այնպես էլ միջազգային դատական ատյաններում։

Նշենք, որ 2024 թվականի գարնանից իշխող՝ «Վրացական երազանք» կուսակցությունը ընդունել է մի շարք օրենքներ, որոնք ընդդիմությունն ու իրավապաշտպանները անվանել են ռեպրեսիվ։ Քաղաքացիական սեկտորի վրա հատկապես ազդեցություն են ունեցել հետևյալ օրենսդրական ակտերը՝

• «Օտարերկրյա ազդեցության թափանցիկության մասին» օրենքը, որը նախատեսում է ՀԿ-ների և մեդիայի գրանցում որպես «օտարերկրյա գործակալներ»,
• Ամերիկյան FARA օրենքի նմանակը, որը նախատեսում է քրեական պատասխանատվություն գործակալ գրանցվելուց հրաժարվելու համար, այդ թվում նաև ֆիզիկական անձանց նկատմամբ,
• «Գրանտների մասին» օրենքում կատարված փոփոխությունները, որոնք արգելում են կազմակերպություններին ստանալ օտարերկրյա դրամաշնորհներ առանց կառավարության թույլտվության։