Ոռոգման ծառայությունների նոր սակագները Վրաստանում ուժի մեջ կմտնեն 2026 թվականի ապրիլի 1-ից։ Չնայած սակագնի բարձրացմանը, իշխանությունները խոստանում են պահպանել սուբսիդիաները, որպեսզի կանխեն ֆերմերների վրա ֆինանսական բեռի զգալի աճը։ Միևնույն ժամանակ, Ախալքալաքում և Նինոծմինդայում միջազգային դոնորների մասնակցությամբ վերականգնողական աշխատանքներ դեռևս չեն ընթանում, չնայած ոռոգման հիմնական համակարգերի արդիականացումը ներառված է միջնաժամկետ ծրագրերում։
Ի պատասխան մեր 2026 թվականի հունվարի 21-ի նամակի, «Վրաստանի մելիորացիա» ՍՊԸ-ին ուղղված հանրային տեղեկատվության գրությանը, մենք պատասխան ստացանք, որում նշվում էր, որ 2025 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Վրաստանի էներգետիկայի և ջրային ռեսուրսների կարգավորման ազգային հանձնաժողովը (GNERC) սահմանել է ոռոգման նոր սակագին, որը ուժի մեջ կմտնի 2026 թվականի ապրիլի 1-ից։ Պատասխանի համաձայն, Ախալքալաքի մունիցիպալիտետի ոռոգման գծերի վերականգնում միջազգային ֆինանսական հաստատությունների կողմից ներկայումս նախատեսված չէ։
Նոր սակագները
Նոր սակագների համաձայն, ոչ գործիքային պրոֆիլային սպառողի համար 1 հեկտար գյուղատնտեսական հողատարածքի ոռոգման վճարը կազմում է՝
• 116.5486 լարի՝ միամյա մշակաբույսերի համար։
• 102.0110 լարի՝ բազմամյա մշակաբույսերի համար։
Ջրաչափերով հագեցած պրոֆիլային սպառողների համար 1 խորանարդ մետր ջրի մանրածախ գինը սահմանվել է 0.0826 լարի (բացառությամբ ջրօգտագործողների կազմակերպությունների և գեներացման օբյեկտների)։
Ընկերությունը ընդգծում է, որ ֆերմերների ֆինանսական բեռն էապես չի ավելանա, քանի որ պետությունը կշարունակի սուբսիդավորել ոլորտը։ Սուբսիդավորման մեխանիզմները ներկայումս մշակվում են և պետք է հաստատվեն նոր սակագնի ներդրումից առաջ։
Ոռոգման ենթակառուցվածքների վիճակը
Ախալքալաքի մունիցիպալիտետում գործում են հետևյալ համակարգերը՝
• Լոմատուրցխի ինքնահոս ոռոգման համակարգը սպասարկում է Ալաթուման, Կաջո, Ղադոլար, Լոմատուրցխ, Տուրցխ, Կոթելիա և Խանդո գյուղերը։
• Կոթելիայի մեխանիկական համակարգը սպասարկում է Կոթելիա գյուղը և միանում է Լոմատուրցխի համակարգին։
• Զակի մեխանիկական համակարգը սպասարկում է Զակ, Կոթելիա, Արագվա, Օրջա և Խանդո գյուղերը և միանում է Լոմատուրցխի համակարգին։
• Ալմալի-Մուրջախեթ համակարգը (մեխանիկական և ինքնահոս) սպասարկում է Նինոծմինդայի մունիցիպալիտետի Ղուլալիս գյուղը, ինչպես նաև Ախալքալաքի մունիցիպալիտետի Խոսպիո, Մուրջախեթ, Վաչիան, Չամդուրա, Կիրովական, Կուլիկամ և Կարտիկամ գյուղերը։
• Հոկամի մեխանիկական համակարգը սպասարկում է Հոկամ, Քարսեփ, Գոգաշեն և Ափնիա գյուղերը։
• Դիլիսկա-Պտենա-Չունչխա մեխանիկական համակարգը սպասարկում է Դիլիսկա, Պտենա և Չունչխա գյուղերը։
• Զրեսի մեխանիկական համակարգը սպասարկում է Դիլիսկա, Չամդուրա, Կիրովական, Կումուրդո և Վաչիան գյուղերը։
Ջրի օգտագործման վերահսկումը
Ընկերությունն անընդհատ ջրի օգտագործման մոնիթորինգ է իրականացնում, մասնավորապես՝ թեժ ժամանակահատվածում: Սահմանված ժամանակացույցից դուրս ջրի օգտագործումը կամ սպառողական ժամանակահատվածից դուրս ոռոգումը համարվում է անօրինական սպառում: Նման դեպքերում միջոցներ են ձեռնարկվում Վրաստանի օրենսդրության և GNERC-ի 2023 թվականի օգոստոսի 30-ի Թիվ 39 որոշմամբ հաստատված ոռոգման ջրի մատակարարման կանոնակարգերին, ինչպես նաև ընկերության ներքին կանոնակարգերին համապատասխան:
Ունեցվածք և պարտք
2025 թվականին Լոմատուրցխի գլխամասային կառույցները մտցվել են «Վրաստանի մելիորացիա» ՍՊԸ-ի կանոնակարգային կապիտալի մեջ: Բացի դրանից, կանոնակարգային կապիտալում ներառելու ընթացքի մեջ են Տուրցխ, Ալաստան, Խանդո և Օրջա գյուղերի մոտ գտնվող լճակները, ինչպես նաև Օրջա և Արագվա գյուղերի պոմպակայանները:
2026 թվականի փետրվարի 10-ի դրությամբ Սամցխե-Ջավախեթիի շրջանի բնակիչները, մատուցված ծառայությունների համար, «Վրաստանի մելիորացիա» ՍՊԸ-ին պարտք են 103 867 լարի: Այս գումարը կարող է փոփոխվել և փոխվում է վճարումների մուտքերին զուգընթաց:
