Հունվարի 20-ին 2022 թվականի Ղրիմի կամրջի պայթյունի համար դատապարտված Արթուր Թերջանյանի ընտանիքը միացավ իրավապաշտպան Լուսիանա Մինասյանին՝ Մարդու իրավունքների Հելսինկյան կոմիտեին ուղղված նամակում, հույս ունենալով բողոքարկել Արթուրի ցմահ ազատազրկման դատավճիռը, համարելով նրան անմեղ։
Արթուրի կինը՝ Ժենյա Թերջանյանը, բազմիցս դիմել է տարբեր մարմինների՝ օգնության հույսով։ Սակայն մինչ օրս ոչ մի օգնություն չի ստացվել, բացի Արթուրի ընտանիքից և ընկերներից։
«Մենք դիմել ենք Լուսիանային՝ իմանալով, որ նա ներգրավված է կալանավորներին Հայաստան վերադարձնելու գործընթացում։ Մենք փնտրեցինք կոնտակտներ և գտանք նրանց։ Միասին մենք դիմեցինք Մարդու իրավունքների Հելսինկյան կոմիտեին, քանի որ հույս ունենք, որ Արթուրի նկատմամբ կատարված անարդարությունը կբացահայտվի։ Ավելին, սա միջազգային հանձնաժողով է, որի ազդեցությունն ավելի մեծ է, քան այն հաստատությունների ազդեցությունը, որոնց մենք նախկինում դիմել ենք։ Լուսիանան իրավաբան է և պաշտպանում է անարդարության զոհ դարձած մարդկանց իրավունքները», — ասում է Ժենյան։
Նա մինչ այդ դիմել էր Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանին, սակայն դեռևս որևէ կոնկրետ պատասխան չի ստացել։
Մարդու իրավունքների Հելսինկյան կոմիտեին ուղղված դիմումը ստորագրվել է «SOAR» քաղաքացիական հասարակության կազմակերպության անունից, որը պաշտպանում է արդարադատությունը և մարդու իրավունքները։
«Արթուր Թերջանյանի դեմ քրեական գործը, ըստ մեղադրանքի, կապված է 2022 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Ղրիմի (Կերչի) կամրջի վրա տեղի ունեցած պայթյունի հետ։ Այս իրադարձությունը գրավել է քաղաքական, լրատվամիջոցների և հասարակության զգալի ուշադրությունը և ստեղծել է չափազանց զգայուն և լարված մթնոլորտ բոլոր հարակից դատական գործընթացների շուրջ։ Մենք խորապես մտահոգված ենք, որ այս ավելի լայն համատեքստը կարող է ազդել դատավարության օբյեկտիվության և արդարության վրա։ Իրադարձության լրջությունը և հանրային արձագանքի մասշտաբները չեն կարող արդարացնել արդարադատության հիմնարար սկզբունքներից որևէ շեղում, ներառյալ անմեղության կանխավարկածը և ենթադրյալ պատասխանատվության անհատական, ապացույցների վրա հիմնված գնահատման իրավունքը»։
Արթուր Թերջանյանը կտրականապես հերքում է հանցավոր գործունեությանը գիտակցաբար մասնակցությունը և պնդում է, որ գիտակցաբար չի օժանդակել որևէ անօրինական գործողության: Կան լուրջ մտահոգություններ, որ գործը հիմնված է ընդհանուր ենթադրությունների, շեղակի մեկնաբանությունների և կապերի վրա հիմնված մեղադրանքների վրա, այլ ոչ թե մտադրություն կամ իրազեկվածություն ցույց տվող հստակ, անհատական և հավաստի ապացույցների վրա։
Ե՛վ իրավական, և՛ մարդու իրավունքների տեսանկյունից այս գործը մտահոգիչ հարցեր է առաջացնում, այդ թվում՝
• քաղաքականապես զգայուն գործում անմեղության կանխավարկածի թուլացում։
• ուղղակի ապացույցների փոխարեն հանգամանքային կամ ասոցիատիվ դատողության վրա հիմնվելը։
• մեղադրանքի կողմի գործի առանձին տարրերի արդյունավետ վիճարկման սահմանափակումները։
• գործի շուրջ ուժեղ հասարակական և քաղաքական ճնշման ազդեցությունը։
Այս հանգամանքները լուրջ մտահոգություններ են առաջացնում միջազգային արդար դատաքննության և պատշաճ գործընթացի չափանիշների պահպանման վերաբերյալ, այդ թվում՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածում և մարդու իրավունքների այլ միջազգային փաստաթղթերում ամրագրված չափանիշների առնչությամբ։
Մենք խորին հարգանքով խնդրում ենք Հելսինկյան կոմիտեին պատշաճ ուշադրություն դարձնել այս գործին։ Հնարավորության դեպքում նրանք պետք է վերահսկեն դատավարության գործընթացը և գնահատեն, թե արդյոք Արթուր Թերջանյանի իրավունքները լիովին պահպանվում են միջազգային չափանիշներին համապատասխան։ Մենք պատրաստ ենք պահանջի դեպքում տրամադրել գործի վերաբերյալ հիմնավորող փաստաթղթեր և լրացուցիչ նյութեր», — ասվում է նամակում։
Հիշեցնենք, որ Դոնի Ռոստովի Հարավային շրջանի ռազմական դատարանը 2022 թվականի հոկտեմբերին Ղրիմի կամրջի պայթյունի գործով ութ մեղադրյալների դատապարտել է ցմահ ազատազրկման։ Դատապարտվածների թվում է Ախալքալաքի բնակիչ Արթուր Թերջանյանը։ Նրանց բոլորին մեղադրանք է առաջադրվել ահաբեկչական գործողություններ կատարելու (ՔՕ 205-րդ հոդվածի 3-րդ մասի «բ» կետ) և պայթուցիկ նյութեր տեղափոխելու (ՔՕ 222.1-րդ հոդվածի 4-րդ մաս) համար, մինչդեռ երկու մեղադրյալներ՝ Սոլոմկոն և Թերջանյանը, մեղադրվել են նաև պայթուցիկ նյութերի մաքսանենգության մեջ (ՔՕ 226.1-րդ հոդվածի 3-րդ մաս):
Դատավոր Վալերի Օպանասենկոյի որոշման համաձայն՝ Խերսոնից ֆերմեր Ռոման Սոլոմկոն իր պատժի առաջին յոթ տարին կկրի բանտում, իսկ պատժի մնացած մասը՝ հատուկ ռեժիմի ուղղիչ գաղութում: Նա նաև տուգանվել է 700 000 ռուբլով: Վլադիմիր Զլոբան, Արթուր Թերջանյանը և Արտյոմ Ազատյանը նույնպես տուգանվել են 700 000 ռուբլով: Նրանք առաջին վեց տարին կանցկացնեն բանտում, իսկ պատժի մնացած մասը՝ հատուկ ռեժիմի ուղղիչ գաղութում:
Այս գործով բոլոր մեղադրյալները վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել: Վերաքննիչ բողոքի լսման ամսաթիվը դեռևս նշանակված չէ:
